• 8 Φεβρουαρίου 2015

Του Γιάννου Γραμματίδη*

Οι δημόσιοι λειτουργοί παίζουν έναν από τους σημαντικότερους ρόλους στη λειτουργία της κοινωνίας. Είτε ως υψηλόβαθμα στελέχη όπως οι υπουργοί και οι νομοθέτες, είτε ως διαμορφωτές πολιτικών, διευθυντικά στελέχη ή υπάλληλοι κάθε βαθμίδας  στη δομή του κράτους, οι δημόσιοι λειτουργοί εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη λειτουργία του. Παρέχουν βασικές υπηρεσίες στους πολίτες κάθε μέρα.

Οι δημόσιοι λειτουργοί στην Ελλάδα έχουν βρεθεί στο επίκεντρο επαναλαμβανόμενων κατηγοριών, επιθέσεων, μειωτικών κριτικών και αναλόγων αντιδράσεων. Συχνά φωτογραφίζονται ως οκνηροί, αναποτελεσματικοί και με πτωχή εκπαίδευση. Οι μισθοί των περισσότερων από αυτούς τους υποφέρουν σαν αποτέλεσμα των δημοσιονομικών ανισορροπιών και της ανάγκης για ορθολογική χρήση των εθνικών πόρων. Τέλος, η ίδια η χώρα κατασυκοφαντείται διεθνώς για έλλειψη διαφάνειας στην άσκηση δημόσιας υπηρεσίας και για παραγωγή διαφθοράς.

Σήμερα, ειναι μια μοναδική ευκαιρία να ενσταλάξουμε μια νέα αίσθηση περηφάνιας στην παροχή υπηρεσιών στις οποίες βασίζονται οι πολίτες. Είναι ευκαιρία να αναβαθμισθεί η θέση, το γόητρο και η απόδοση όλων των δημοσίων λειτουργών έτσι ώστε να μπορούν να επιτελούν το έργο τους με ακεραιότητα, επαγγελματισμό, περηφάνια και με την αίσθηση πραγματικής ικανοποίησης, κερδίζοντας τόσο τον σεβασμό  όσο και την αναγνώριση πού τους αξίζει.

Σε αντάλλαγμα, οι πολίτες αναμφίβολα θα λαμβάνουν βελτιωμένες υπηρεσίες, θα είναι πολύ πιο ανοιχτοί στις σχέσεις τους με το Κράτος και θα έχουν το κίνητρο να συμμετέχουν στις υποθέσεις του ως ισότιμοι εταίροι.
Η ανάγκη για έναν Κώδικα Δεοντολογίας Δημοσίων Λειτουργών είναι κεντρικός άξονας για την δημιουργία αμοιβαίας κατανόησης, κατάλληλων συμπεριφορών από όλους τοyς πολίτες κι ενός κοινά αναγνωρισμένου επιπέδου ανάμεσα σε όλους τους δημόσιους λειτουργούς, από τον Πρωθυπουργό και κάτω. Για ένα Κώδικα Δεοντολογίας με τις αρχές του οποίου θα συμμορφώνεται και θα συντάσσεται κάθε δημόσιος λειτουργός και κάθε κυβερνητικό στέλεχος και πού θα είναι απόλυτα κατανοητός από κάθε πολίτη έτσι ώστε να δημιουργείται μια υγιής όσο και παραγωγική ανταλλαγή βασισμένη στον σεβασμό, στην ακεραιότητα και στην αρχή του δημόσιου καθήκοντος.

Όλοι οι δημόσιοι λειτουργοί και τα κρατικά στελέχη, περιλαμβανομένων του Πρωθυπουργού, των Υπουργών και των μελών του Κοινοβουλίου, θα πρέπει να στηρίξουν εθελοντικά έναν κοινό Κώδικα Δεοντολογίας πού να αντικατοπτρίζει τις αρχές, τους σκοπούς και τις  φιλοδοξίες της δημόσιας υπηρεσίας, πού να ενώνει κάθε δημόσιο λειτουργό κάτω από ένα κοινό σκοπό και να αναγνωρίζει ότι όλοι οι πολίτες αξίζουν υπηρεσιών πού αγκαλιάζουν τα Ελληνικά ιδεώδη της δημοκρατίας, της αξιοκρατίας και της ηθικής συμπεριφοράς.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Δημοσίων Λειτουργών θα πρέπει να εξετασθεί σαν μία περίληψη αρχών πού καθοδηγούν την συμπεριφορά εκείνων των ανθρώπων πού υπηρετούν τον ελληνικό λαό και την Ελληνική Δημοκρατία. Πρέπει να είναι σχεδιασμένος να περιλαμβάνει τα επίπεδα συμπεριφοράς της δημόσιας υπηρεσίας πού αναλυτικά περιέχονται στο Σύνταγμα και στη νομοθεσία της χώρας, στον Κανονισμό Λειτουργίας της Βουλής, στον Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα, στον Οδηγό Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς του Συνήγορου του Πολίτη και σε άλλους δημόσιους κώδικες. Να είναι λιτός και περιεκτικός, απλός στην ανάγνωσή του ώστε να είναι εύκολα κατανοητός από όλους. Αντίτυπά να αναρτηθούν σε κάθε δημόσια υπηρεσία ώστε να αποτελεί δημόσιο κτήμα και κάθε συναλλαγή μεταξύ πολιτών και δημόσιων λειτουργών να οδηγείται από αυτόν. Επιπρόσθετα, οι πολίτες στις συναλλαγές τους με το Κράτος θα ενεργούν με τρόπο πού να αντικατοπτρίζει τις αρχές αυτού του Κώδικα.

Ο νέος Κώδικας δεν θα αποτελεί επανάληψη προηγούμενων κειμένων. Προκρίνεται ειδικά σήμερα, στα πλαίσια μιας ιστορικής μεταρρυθμιστικής πορείας της χώρας, σαν μια επαναδιαβεβαίωση της συμφωνίας ανάμεσα στο Κράτος και στους πολίτες πού αποτελεί τη βάση μιας δομημένης, δίκαιης κι εποικοδομητικής σχέσης. Θα πρέπει να θεωρηθεί σαν μια νέα κοινή αφετηρία.
*Ο Γιάννος Γραμματίδης είναι Πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής & Δημόσιας Διακυβέρνησης

Αφήστε μια απάντηση